Yazar: Birol ERTAN

Derin bir siyasal kutuplaşma atmosferinde uçuruma sürüklenen ülkemizde son zamanlarda sıkça karşılaştığımız ve bazı tarihi dönemlerde toplumların çöküşü üzerinde etkili olduğu bilinen “siyasal kutuplaşma dili” üzerine fazla çalışma olmadığını görüyorum. Siyasal kutuplaşmanın yalnızca ideolojik veya kurumsal süreçlerle değil, gündelik siyasal dil aracılığıyla da yeniden üretildiği varsayımından yola çıkarak üzerinde çalışılmış bir yazının kaleme alınmasını yararlı görüyorum. Şimdi konuya giriş yapalım. Özellikle siyasal tartışmalarda yaygın biçimde kullanılan “ama”, “fakat”, “ancak” gibi bağlaçların, görünürde uzlaşmacı bir işlev üstlenirken gerçekte karşı tarafın görüşünü geçersizleştiren bir söylem mekanizmasına dönüşebildiği görülmektedir. Bu yazımda, söylem kuramı,…

Devamını Oku

Dünyada son yıllarda demokratik yönetimleri tehdit eden önemli bir tehlikenin ortaya çıktığını görüyoruz. Bu tehlikenin akademik çevrelerde yeterince dikkate alınmadığını gördüğüm için bu yazıyı kaleme almanın tarihsel bir görev olduğuna inanıyorum. Demokratik yönetimlerden adım adım uzaklaşarak otoriterleşen ülkelerde teknoloji kullanımı yoluyla iktidarların siyasal kutuplaşma süreçlerini derinleştirdiğini, çoğulcu demokratik yapıyı ortadan kaldırdığını, bu çerçevede kimlik siyaseti, popülizm, hegemonya, negatif partizanlık ve rekabetçi otoriterlik gibi yöntemlerle yeni bir otoriter rejim modeli inşa ettiklerini görüyoruz. Bu noktada, siyasi kutuplaşmayı derinleştirmek amacıyla teknolojik gelişmelerden yoğun biçimde yararlanıldığına tanık olmaktayız. Demokratik yönetimleri otoriterleşme tuzağına düşüren…

Devamını Oku

ABD-Çin rekabeti, ABD-Avrupa ilişkileri ve Orta Doğu’daki çatışma dinamikleri, neoklasik realizm, bürokratik politika modeli ve elit teorisi bağlamında analiz edilirse dünyamızda son dönemde yaşanan krizler ve gerginliklerin anlaşılması daha kolay olabilir. Dünyadaki son dönemdeki gelişmelere bu açıdan yaklaştığımızda uluslararası politikanın tekil bir “ulusal çıkar” nosyonundan değil, devlet içindeki rekabetçi aktörlerin etkileşiminden doğduğunu açık biçimde görebiliriz. Bu yeni yaklaşım, uluslararası çatışmaların sürekliliğini açıklamada alternatif bir analitik zemin sunmaktadır. GÖRÜNÜR SAVAŞLAR, GÖRÜNMEYEN AKTÖRLER Uluslararası ilişkiler disiplini uzun süre boyunca devletleri yekpare ve rasyonel aktörler olarak ele almıştır. Kenneth Waltz tarafından sistematize edilen…

Devamını Oku

Bugün dünyanın pek çok ülkesinde siyaset, programlar ve çözümler üzerinden değil; öfke, korku, aidiyet ve tehdit algısı üzerinden yürümektedir. Seçmen artık çoğu zaman “Kim daha iyi yönetir?” sorusuyla değil, “Kimden daha çok korkmalıyım?” sorusuyla hareket etmektedir. Bu dönüşüm tesadüfi değildir. Tam tersine, modern siyasi iletişimin ve propaganda tekniklerinin bilinçli biçimde geliştirdiği bir sonuçtur. Bu çerçevede son yarım yüzyılın en dikkat çekici siyasal olgularından biri, hiç kuşkusuz kutuplaşma siyasetidir. Kutuplaşma, yalnızca toplumda farklı görüşlerin varlığı anlamına gelmez; demokratik toplumlarda bu zaten kaçınılmazdır. Asıl mesele, bu farklılıkların meşru rekabet sınırları içinde kalıp…

Devamını Oku

İran–İsrail gerilimi ve ABD–Çin rekabetinin görünmeyen boyutu, günümüzdeki “hibrit savaşlar” olarak işaretlenmelidir. Bugün dünya kamuoyu İran ile İsrail arasındaki gerilimi izliyor. Bu gerilimin birçok boyutu bulunuyor: Füzeler savaşı yaşanıyor. Hava saldırıları konuşuluyor. Bölgesel savaş senaryoları tartışılıyor. Üçüncü Dünya Savaşı’ndan söz ediliyor. Yukarıdaki gerçekler yanında, görmemiz gereken yeni bir durum var: Artık yeni savaşlar ve çatışmalar, geçmiş savaşlar gibi yalnızca tanklarla ve uçaklarla yapılmıyor. 21’inci yüzyılda savaşın biçimi değişti. Bugün devletler rakiplerini yalnızca askeri cephede değil; enerji hatlarında ticaret yollarında teknoloji üretiminde finans sisteminde diplomatik ittifaklarda zayıflatmaya çalışıyor. Uluslararası ilişkiler literatürü,…

Devamını Oku

31 Mart 2024… Türkiye geneli, 30 büyükşehir ve 51 il merkezi, ilçeler ve beldelerde gerçekleştirilen seçim sonuçlarına göre; toplam sandık sayısı 206 bin 806, toplam seçmen sayısı 61 milyon 430 bin 934, kullanılan oy sayısı 48 milyon 256 bin 541, geçerli oy 46 milyon 46 bin 499, katılım oranı yüzde 78,55. Katılım oranının yüzde 78 açıklandığı yerel seçimde CHP yüzde 37,8, AKP yüzde 35,5, Yeniden Refah Partisi (YRP) yüzde 6,2, DEM Parti yüzde 5,7, MHP yüzde 4,99, İYİ Parti ise yüzde 3,8 oy aldı. 6 büyükşehir ve 23 il merkezinde…

Devamını Oku

The Economist dergisi, 2024’te “dünyanın geleceğine” ilişkin yeni bir kapak ile komplo teorisyenlerine yeni malzemeler sunarak yeni yıla ilişkin tartışmaları zenginleştirecek gibi görünüyor. Öncelikle, The Economist dergisini tanıyalım. The Economist, İngiltere’de yayınlanan haftalık bir dergidir. İlk sayısı 1843’te yayınlanan derginin 180 yıllık bir geçmişi bulunuyor. Derginin yeni yıl sayılarında geleceğe ilişkin öngörülerin olduğu görseller bulunuyor ve bu görsellerdeki mesajları çözmek için ciddi yayınlar yapılıyor. The Economist dergisini önemli kılan, yalnızca uzun bir geçmişi olması değil, sahibinin çok tanınmış bir sima olmasıdır: Rothschild ailesi. Rothschild ailesi, çok sayıdaki komplo teorisine konu…

Devamını Oku

29 Ekim, yaşadığımız ülkenin doğum günüdür. 100 yıl önce bugün, 29 Ekim 1923’te ülkemizin kuruluşu ilan edilmiştir. Cumhuriyet Bayramı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 29 Ekim 1923’te cumhuriyet yönetimi ilan etmesi anısına her yıl 29 Ekim günü Türkiye’de, kuruluşundan itibaren Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kutlanan milli bayramlarımızdan birisidir. Dönemin anayasası olan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda yapılan bir değişiklik ile Cumhuriyet’imiz, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ilan edilmiştir. Cumhuriyet’in ilanı, Ankara’da 101 pare top atışı ile duyurulmuş ve 29 Ekim gecesi ile 30 Ekim 1923 tarihi, başta Ankara olmak üzere tüm ülkede bir…

Devamını Oku

14 Mayıs seçimlerine sayılı günler ve saatler kaldı. Türkiye, 1950’deki çok partili seçimler kadar önemli ve tarihi bir kader seçimiyle karşı karşıya. Türkiye; bu seçimlerde ülkenin geleceğini etkileyecek, uluslararası ilişkilerine yön verecek, demokrasi ve insan hakları konusunda çok önemli tarihi adımların atılıp atılmayacağının anlaşılacağı, otoriter ve demokratik rejim tercihinin yapılacağı, Kürt sorunu ve Alevi-Sünni ayrımcılığı gibi tarihsel sorunlarının çözülüp çözülemeyeceğinin ortaya çıkacağı, adeta ülkenin kaderinin yazılacağı çok kritik bir tercih ile karşı karşıya gelecek. Türkiye’nin geçmişte yaşadığı seçimlere kısaca göz atarsak, ülkenin ekonomik gelişmesi ile bağlantılı olarak ilk dönemlerde köylülerin,…

Devamını Oku