Kategori: KÜLTÜR-SANAT

Brigitte Bardot, 20’nci yüzyılın ortasında yalnızca bir sinema yıldızı olarak değil, modern toplumun kadın bedeniyle kurduğu ilişkinin kontrolden çıktığı anın canlı kaydı olarak ortaya çıktı. Onu “seks sembolü”, “özgür kadın” ya da “skandal figürü” gibi etiketlerle anmak, yaşadığı şeyin özünü kaçırmamıza sebep olur. Ölüm haberlerinin bazılarında ekşi bir tebessümle “seksi yıldız”, “seks sembolü” tanımlarını okudum. Ne acı… Brigitte Bardot ne bu semboller olarak doğdu ne de onları bilinçli biçimde inşa etti. O, toplumun kadın arzusu karşısında verdiği çelişkili tepkinin, hayranlıkla cezalandırma arasındaki o tanıdık salınımın beden bulmuş halidir. Gel gör…

Devamını Oku

1980 sonrası Türk sineması çoğu zaman bir “çöküş dönemi” olarak anılır. Salonların boşalması, film sayısının azalması, Yeşilçam yıldız sisteminin dağılması bu yargıyı destekler gibi görünür. Oysa bu dönem, Türk sinemasının nicelikten çok nitelik üzerinden yeniden düşünmeye başladığı, kendisiyle hesaplaştığı ve sanatsal anlamda yeni bir yön aradığı bir kırılma noktasıdır. 1980 öncesi gişeye oynayan, ticari kaygı taşıyan filmlerin sektöre hâkimiyeti tartışılmaz elbet; ancak bu dönemde sanatı ön plana alan, ticari kaygı taşımayan eserler de vardı. Fakat bu nitelikteki eserler, başka bir deyişle “sanat filmi” kavramı, bireysel düşünen yönetmenlerin estetik ve derinlikli…

Devamını Oku

“Sevmek, esas olarak sevilmeyi istemektir.” – Jacques Lacan Kadının; düşünme, yaşama, sevme veyahut sevmek istememe özgürlüğünün sürekli olarak kısıtlamalara uğradığı, hatta kalın zincirlerle bazı gerici zihniyetlerin düşünce kalıplarının aksi sorgulanamayan yargılarına bağlandığı şu günlerde “Babygirl” filmi beni; kadın cinselliği, kadın hazzı, kadın arzuları üzerine yazmaya sürükledi. Film, bir kadın ve bir erkeğin dinamikler üzerine kurulu ilişkisini anlatıyor gibi görünse de filmdeki karakterler ve onların ruhlarındaki derin çatlaklar bizi psikanalizin; açılmaya cesaret edilemeyen kapılarına götürüyor. Bu kapıların ardında bizi; kendi arzularımız, arzularımızı doyuran, besleyen arzu nesnelerimiz, ruhumuzda çatlaklar bırakan, hatta ruh…

Devamını Oku

İskandinavya, dünyadaki en soğuk yerlerden biri, bunu herkes bilir. Bu soğukluk, bu coğrafyanın sinemasına da yansımıştır. Fakat bu filmler izlediğinizde ne kadar soğuk, gerilim dolu ve sessiz görünse de aynı ölçüde derin ve psikolojik çözümlemelerin hâkim olduğu bir anlatı evreni sunar size. İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya ve İzlanda’dan çıkan filmler; minimalizm, doğal ışık kullanımı, insan-doğa ilişkisi ve karakterlerin iç dünyalarına odaklanan anlatı tarzlarıyla dikkat çeker. İskandinav sinemasının temelinde insan doğasına dair evrensel sorular ve modern toplumun çatışmaları yatar. Bu yazıda, İskandinav sinemasının genel özelliklerini, tarihsel gelişimini ve önemli yönetmenlerini/filmlerini ele…

Devamını Oku

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren müziğin bir endüstri haline geldiği görülür. Dünyada olan bitenin yankısının ilk duyulduğu sahalardan biri olan müzik, bir yandan bu endüstri tarafından şekillendirilirken diğer yandan kendi özgür yolunu bulmaya çalışır. 1950’lerle birlikte savaşlardan yorulan gençlerin sesi olan ve Johnny Cash, Bob Dylan, Joan Baez gibi yıldızlara ev sahipliği yapan müzik dünyası, 60’lı yıllarla birlikte iyice popüler hale gelen grup müziğiyle yeni bir dönemece girer. Beatles ve Rolling Stones’un başı çektiği bu müzik; Jefferson Airplane, The Doors ve Pink Floyd gibi gruplarla kendini Deep Purple, Queen, Led…

Devamını Oku

Kurduğu fantastik hikâye evreniyle merak duygumuzu diri tutan ‘Gündüz Apollon Gece Athena’, güçlü politik sorgularıyla izleyiciyi bir anda gerçekliğe fırlatıyor. Arafta kalmış hayaletlerin dünyaya ulaşan adalet çığlığı, fanteziyle gerçeklik arasındaki fay hattında köprü kurmayı başarıyor. Bu dünyada adalete erişememiş huzursuz ruhlar, bilinçdışının derin dehlizlerini aşarak Defne karakteri özelinde toplumsal vicdanın da metaforuna dönüşüyor. Fantezi, bu filmde bir kaçış değil; tam tersine, görünmeyen gerçekliğe giden patikanın kendisi. Hayaletler, bastırılmış geçmişin ve suskunluğun temsilcisi olarak, toplumsal belleğin karanlıkta kalan yüzünü görünür kılıyor. Emine Yıldırım’ın yazıp yönettiği ‘Gündüz Apollon Gece Athena’, mitolojiden aldığı…

Devamını Oku