KÖLELİĞİN DEĞİŞEN YÜZÜNE EKONOMİ POLİTİK BİR BAKIŞ
Kültür-sanat, kent tarihi, ekonomi ve kamu yönetimi alanlarında ortaya koyduğu çalışmalarla dikkat çeken, aynı zamanda Son Baskı’nın kurucusu olan Doç. Dr. İsmail Güneş, bu kez insanlığın en ağır sorunlarından birini kapsamlı bir araştırmayla ele aldı.
Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Güneş’in Gece Kitaplığı etiketiyle yayımlanan yeni kitabı “Modern Kölelik”, köleliğin yalnızca tarih kitaplarında kalan bir olgu olmadığını; değişen ekonomik ve toplumsal koşullar içinde farklı biçimlerde varlığını sürdürdüğünü gözler önüne seriyor.
İnsanlığın utanç sayfalarından biri olarak kabul edilen kölelik, hukuken yasaklanmış olsa da bugün milyonlarca insan; zorla çalıştırma, borç esareti, insan ticareti, çocuk işçiliği ve kayıt dışı emek gibi mekanizmalar aracılığıyla özgürlüğünden fiilen mahrum bırakılıyor. Doç. Dr. Güneş’in çalışması, tam da bu görünmeyen dünyanın kapılarını aralıyor.
KÖLELİĞİN YENİ BİÇİMLERİNİ ANLATIYOR
Modern köleliği yalnızca hukuki bir mesele olarak ele almayan eser; ekonomi politikaları, küreselleşme, uluslararası ticaret, göç hareketleri, yoksulluk, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve insan hakları ekseninde çok yönlü bir değerlendirme sunuyor.
Kitapta Mezopotamya’daki borç köleliğinden Antik Yunan ve Roma’ya, sömürgecilik döneminden günümüzün küresel üretim ağlarına kadar uzanan tarihsel süreç ayrıntılı biçimde incelenirken köleliğin biçim değiştirse de sömürü düzeninin devam ettiği ortaya konuluyor.
Uluslararası araştırmalara göre bugün dünya genelinde yaklaşık 50 milyon insan modern kölelik koşullarında yaşamını sürdürüyor. Kadınlar ve çocuklar ise bu sömürü düzeninden en fazla etkilenen kesimlerin başında geliyor.
KÜRESEL EKONOMİNİN GÖRÜNMEYEN MALİYETİ
Kitapta dikkat çeken değerlendirmelerden biri de modern köleliğin yalnızca suç örgütlerinin faaliyetlerinden ibaret görülmemesi.
Şeffaf olmayan tedarik zincirleri, taşeronlaşma, kayıt dışı istihdam, düşük maliyet baskısı ve yetersiz denetim mekanizmalarının da küresel ölçekte bu yapıyı beslediği ifade ediliyor. Böylece modern kölelik, yalnızca sosyal bir sorun değil; aynı zamanda küresel ekonominin görünmeyen maliyetlerinden biri olarak ele alınıyor.
TÜRKİYE’YE İLİŞKİN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRMELER
Eserde, uluslararası raporlar ışığında Türkiye’nin de modern kölelik riski yüksek ülkeler arasında yer aldığına dikkat çekiliyor.
Göç hareketleri, kayıt dışı çalışma, çocuk işçiliği, insan ticareti ve zorla evlilikler gibi başlıklar üzerinden yapılan değerlendirmelerde; ekonomik krizler, yoksulluk, kitlesel göçler ve doğal afetlerin sömürü riskini artıran temel unsurlar olduğu vurgulanıyor.
ÇÖZÜM ORTAK SORUMLULUKTA
Doç. Dr. İsmail Güneş, modern kölelikle mücadelenin yalnızca hukuki düzenlemelerle sınırlı kalamayacağını ifade ediyor.
Devletlerin, uluslararası kuruluşların, özel sektörün ve tüketicilerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunan çalışma; tedarik zincirlerinde şeffaflığın sağlanması, insan hakları odaklı denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, etik üretim anlayışının yaygınlaştırılması ve yapısal yoksulluğun azaltılmasına yönelik politikaların önemine dikkat çekiyor.
FARKLI DİSİPLİNLERDE ÜRETMEYE DEVAM EDİYOR
Akademik çalışmalarını maliye alanıyla sınırlamayan Doç. Dr. İsmail Güneş; kent tarihi, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşlarında bütçe ve stratejik planlama, spor ekonomisi, enerji ve çevre ekonomisi alanlarında yaptığı çalışmalarla da tanınıyor. Son Baskı’yı 5 Ocak 2004’te kuran Doç. Dr. Güneş, bugüne kadar yayımladığı çok sayıdaki eserine “Modern Kölelik” kitabını da ekleyerek, bu kez insan hakları ile ekonomi politik arasındaki ilişkiyi çok yönlü bir bakış açısıyla ele alıyor.
Gece Kitaplığı etiketiyle yayımlanan “Modern Kölelik”, internet kitap satış platformlarının yanı sıra Adana’daki Karahan Kitabevi şubelerinden de temin edilebiliyor. İnsan hakları, ekonomi, hukuk, uluslararası ilişkiler ve sosyal politika alanlarına ilgi duyan okurlar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyan eser, köleliğin yalnızca tarihin karanlık sayfalarında kalmış bir olgu olmadığını; günümüz dünyasının en önemli insan hakları sorunlarından biri olarak varlığını sürdürdüğünü çarpıcı örneklerle ortaya koyuyor.
