Kategori: POLİTİKA

Ne Refik Halit Karay’ın ‘Memleket Hikâyeleri’, ne Çetin Altan’ın ‘Viski’si, ne Aziz Nesin’in ‘Büyük Grev’i, ne Tarık Buğra’nın ‘Küçük Ağa’sı, ne Orhan Kemal’in ‘Murtaza’sı, ne Fakir Bayburt’un ‘Keklik’i, ne Sabahattin Ali’nin ‘Kağnı’sı, ne Yaşar Kemal’in ‘İnce Memed’i, ne Şevket Süreyya’nın ‘Suyu Arayan Adam’ı, ne Doğan Avcıoğlu’nun ve İsmail Cem’in tahlilleri… Hiçbiri bu ülkenin son 100 yılını özetleyemez, o pazarcının sözleri gibi. Şöyle diyordu pazarcı: “Çalmış, ne çalmış? Çalmayan mı var? Hepimiz çalıyoruz.” “Çalmayan mı var?” tespiti yeni değil, çok eskiden beri her kasabada, her vilayette söylenirdi de. Pazarcı, “Hepimiz çalıyoruz”…

“Bağırın, rica ederim. Bağırın, gürültüden kimse tedirgin olmaz. Herkesin zoru sessizlikten…” – Salâh BİRSEL Öncelikle mesleğim icabı, son zamanlarda “moda” olan, popülarite kazanmış, güncel tartışmalara konu olan her kavramın ardına “– kültürü” eki takmaktan vazgeçmemiz gerektiğini belirteyim. “Taciz kültürü”, “tecavüz kültürü”, “linç kültürü”, şimdi de “ifşa kültürü” gibi yakıştırmalar, kültür kavramını deforme ediyor. Kültür bir insan topluluğunun ortaklaştığı duyuş, düşünüş, davranış örüntüleri için kullanılması gereken bir kavram. İnsanlara içinde yaşadıkları toplumsal dünyayı anlamlandırabilmeleri ve onun içinde uygun biçimde devinmelerini sağlayacak kerterizleri veriyor. En azından “kültür bilim” olarak antropoloji, onu böyle…

Cemil ile Cemile, aynı mahallede büyüdüler. 1980’lerin sonları. Apartmanlar şimdiki kadar yaygın değil, evler ekseriyet müstakil. Toplum kapalı. Öyle sevgili olmak, gezmek dolaşmak ne mümkün? Uzaktan uzağa sever birbirini o zamanın gençleri. Ve de baraj sorusu o zamanlar üniversite sınavları… * * * Sınava girecek misin? Girersen kazanabilecek misin? Kazanırsan gidebilecek misin? Gidebilirsen okulu tamamlayıp mezun olabilecek misin? Sınavı kazanırsa çünkü genç kıza “Evlen artık” baskısı dört sene daha ertelenecek. Genç erkeğe de “Askerliği aradan çıkar, bir an evvel hayata atıl” baskısı dört sene daha ertelenecek. İşte Cemil ile Cemile,…

Kral çıplak değil, sensin çıplak… Otoriter rejimler, yalnızca bir kişinin ya da iktidar partisinin kararıyla ortaya çıkmaz; toplumlar da bu rejimlerin oluşmasına zemin hazırlar. Bir diktatör, önceden hazırlanmış bir sahneye çıkar. Bu sahne; krizin, korkunun, güvensizliğin ve kolektif çaresizliğin ördüğü bir atmosferdir. Hannah Arendt’in deyimiyle, “kitlesel yalnızlık ve köksüzlük, totaliterliğin asıl mayasıdır”. Toplumun birey olmaktan vazgeçtiği, vatandaşın sorumluluk duygusunu bir lidere devrettiği ve düşünce yerine sadakatin prim yaptığı dönemlerde otoriter yönetimler kolaylıkla yer bulur. Yani halk “Bir kurtarıcı gelsin” diye dua ederken aslında kendine yapılacakları dert edemeyecek hale gelmiş demektir.…