SESSİZ BİR SAYGI, DERİN BİR SORGU
Her 10 Kasım’da olduğu gibi bu sabah da, ülkenin dört bir yanında aynı sessizlik yankılanıyor. Sirenler çalıyor, başlar eğiliyor, gözler nemleniyor. Ama o sessizliğin içinde yalnızca özlem yok; giderek büyüyen bir sorgu da var. Çünkü Atatürk’ü anmak artık sadece bir ritüel değil, anlamak zorunda olduğumuz tarihsel bir sorumluluk. Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci yüzyılında, kurucu ideallerin üzeri tozlanıyor; “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” sözü, her geçen gün biraz daha soyut bir temenniye dönüşüyor.
HUKUKUN GÖLGESİ İNCELİRKEN
Atatürk, 1920’de meclisin açılışında “Adalet mülkün temelidir” demişti. Oysa bugün o temel sarsılmış durumda. Yargı bağımsızlığının tartışmalı hale geldiği, ifade özgürlüğünün daraldığı, hukukun siyasetin gölgesinde kaldığı bir dönemdeyiz. Adalet, artık bir değer olmaktan çok bir beklentiye dönüştü. Bu yüzden 10 Kasım’da Atatürk’ü anmak, sadece bir çelengin önünde eğilmek değil; o adalet idealini yeniden hatırlamak, onun mücadelesini bugünün karanlığına taşımaktır.
CUMHURİYETİN KAZANIMLARI YARA ALIYOR
Kadınların seçme ve seçilme hakkından laik eğitime, toplumsal eşitlikten özgür düşünceye uzanan cumhuriyet kazanımları, son yıllarda ciddi şekilde aşınıyor. Eğitimde dinselleşme artarken kadınlar kamusal hayatta geri itiliyor, liyakat yerini sadakate bırakıyor. Bu tablo karşısında Atatürk’ü “anlamak”, onun devrimlerini ezberden okumak değil; o devrimlerin ruhunu, yani aklı, bilimi ve özgürlüğü yeniden savunmak demek.
ANMAK YETMEZ, SAHİP ÇIKMAK GEREK
10 Kasım’ın yas değil, yüzleşme günü olduğunu hatırlamak gerekiyor. Atatürk’ün bıraktığı miras, sadece bir liderin hatırası değil; her yurttaşın eşit, özgür ve onurlu bir yaşam hakkının teminatıdır. Bugün o teminatın zedelendiği her an, Atatürk’ün yokluğunu biraz daha hissediyoruz. Ama tam da bu yüzden, onu yalnızca anmak değil; anlamak, yaşatmak ve onun kurduğu cumhuriyeti yeniden ayağa kaldırmak hepimizin görevi.
